{"id":378,"date":"2017-09-23T23:14:09","date_gmt":"2017-09-23T21:14:09","guid":{"rendered":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/?page_id=378"},"modified":"2025-11-05T07:45:30","modified_gmt":"2025-11-05T06:45:30","slug":"forebu-dataa-dine","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/","title":{"rendered":"F\u00f8rebu dataa dine"},"content":{"rendered":"<p>F\u00f8r du arkiverer data i DataverseNO (inkl. dei ulike samlingane, t.d. UiT-samlinga, TROLLing, osb.), m\u00e5 du s\u00f8rgja for at dataa dine er i tr\u00e5d med retningslinene nedanfor. DataverseNO aksepterer berre forskingsdata i digital form. God praksis for korleis ein skal f\u00f8rebu forskingsdata for arkivering kan oppsummerast slik:<\/p>\n<ul>\n<li>Bruk konsistente og forst\u00e5elege filnamn (sj\u00e5 bolk 1 nedanfor).<\/li>\n<li>Lagre dataa dine i eit f\u00f8retrekt filformat (sj\u00e5 bolk 2 nedanfor).<\/li>\n<li>Beskriv dataa dine i ei ReadMe-fil (sj\u00e5 bolk 3 nedanfor).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Meir detaljerte retningsliner finn du nedanfor:<\/p>\n<span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"filnamngjeving\"  tabindex=\"0\" title=\"1 Filnamngjeving og -organisering\" data-findme=\"\"   ><strong>1 Filnamngjeving og -organisering<\/strong><\/span><div id=\"target-filnamngjeving\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#filnamngjeving\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Det \u00e5 f\u00f8lgja god praksis for filnamngjeving og -organisering gjer det mykje lettare \u00e5 finna fram til rett datafil og bruka fila, ikkje berre for deg sj\u00f8lv, men ogs\u00e5 for eventuelle samarbeidspartnar, og seinare for andre forskarar som eventuelt skal gjenbruka dataa dine. Du m\u00e5 f\u00f8lgja desse grunnleggjande tilr\u00e5dingane n\u00e5r du set namn p\u00e5 filene dine:<\/p>\n<ul>\n<li>Bruk konsistente filnamn.<\/li>\n<li>Bruk beskrivande, men korte filnamn (&lt; 25 teikn).<\/li>\n<li>Unng\u00e5 mellomrom. I staden kan du bruka understrek (t.d. first_study), bindestrek (t.d. first-study) eller kamelstil (FirstStudy).<\/li>\n<li>Unng\u00e5 teikn som \\ \/ ? : * &#8221; &gt; &lt; | : # % &#8221; { } | ^ [ ] ` ~ \u00e6\u00c6 \u00f8\u00d8 \u00e5\u00c5 \u00e4\u00c4 \u00f6\u00d6 \u2026<\/li>\n<li>Bruk internasjonalt datoformat: \u00c5\u00c5\u00c5\u00c5-MM-DD (t.d. 2017-10-25).<\/li>\n<li>Namnet p\u00e5 ei fil i originalformat b\u00f8r vera identisk med namnet p\u00e5 tilsvarande fil i f\u00f8retrekt format (sj\u00e5 nedanfor).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Korleis sj\u00f8lve fila b\u00f8r vera sett opp og organisert, er avhengig av datatype og fagomr\u00e5de. Her b\u00f8r du f\u00f8lgja tilr\u00e5dingar for beste praksis innanfor fagfeltet ditt.<\/p>\n<p>For rekneark, som er ein vanleg filtype innanfor mange fagomr\u00e5de, b\u00f8r du f\u00f8lgja desse generelle r\u00e5da:<\/p>\n<ul>\n<li>\u00c9in tabell = \u00e9i fil (eit rekneark)<\/li>\n<li>\u00c9in kolonne = \u00e9in variabel<\/li>\n<li>\u00c9i rad = \u00e9in observasjon \/ \u00e9i pr\u00f8ve e.l.<\/li>\n<li>\u00c9i celle = \u00e9in variabelverdi \/ \u00e9i opplysning<\/li>\n<li>F\u00f8rste rada er overskrifta med variabelnamna.<\/li>\n<li>Variabelnamna m\u00e5 ikkje innehalda spesialteikn, mellomrom eller starta med eit tal.<\/li>\n<li>Bruk internasjonal datoformat: \u00c5\u00c5\u00c5\u00c5-MM-DD (t.d. 2017-10-25).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Fleire generelle tilr\u00e5dingar og tips om god organisering av rekneark\/tabellfiler finn du i kapittelet <a href=\"https:\/\/the-turing-way.netlify.app\/reproducible-research\/rdm\/rdm-spreadsheets.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Data Organisation in Spreadsheets<\/a> i <em>The Turing Way handbook to reproducible, ethical and collaborative data science<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"foretrekte-filformat\"  tabindex=\"0\" title=\"2 F\u00f8retrekte filformat\" data-findme=\"\"   ><strong>2 F\u00f8retrekte filformat<\/strong><\/span><div id=\"target-foretrekte-filformat\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#foretrekte-filformat\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br class=\"custom-break\" \/><br class=\"custom-break\" \/><\/p>\n<span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"kva-er-foretrekte-filformat\"  tabindex=\"0\" title=\"Kva er f\u00f8retrekte filformat?\" data-findme=\"\"   ><strong>Kva er f\u00f8retrekte filformat?<\/strong><\/span><div id=\"target-kva-er-foretrekte-filformat\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#kva-er-foretrekte-filformat\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><\/p>\n<p>N\u00e5r du lagrar dataa dine i eit f\u00f8retrekt filformat, aukar sjansen for at dei skal kunna lesast og brukast ogs\u00e5 p\u00e5 lengre sikt. Nokre filformat er det meir sannsynleg at skal vera lesbare ogs\u00e5 p\u00e5 lengre sikt enn andre. Slike format er som regel<\/p>\n<ul>\n<li>ikkje-propriet\u00e6re<\/li>\n<li>opne, og dokumenterte innanfor internasjonale standardar<\/li>\n<li>brukar standard teiknkoding, helst Unicode (t.d. UTF-8)<\/li>\n<li>ukomprimerte<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tabellen nedanfor gjev eit oversyn over f\u00f8retrekte vs. ikkje-f\u00f8retrekte filformat for <strong>eit utval<\/strong> av dokumenttypar. Lista over filformat i kolonnen \u201cIkkje-f\u00f8retrekte filformat\u201d er ikkje utt\u00f8mande, men inneheld nokre av dei mest vanlege formata. Dersom datasettet ditt inneheld filformat som ikkje er lista opp her, ta kontakt med\u00a0<a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/stotte\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">brukarst\u00f8tta<\/a>\u00a0p\u00e5 institusjonen din. Arkiver dataa dine i f\u00f8retrekt format. S\u00f8rg ogs\u00e5 for at alle filene har ei gyldig filutviding, t.d. .txt, .pdf. Dersom det viser seg at dataa dine ikkje kan lagrast i f\u00f8retrekt format, s\u00e5 kan dei arkiverast i originalformat, men d\u00e5 forpliktar DataverseNO seg ikkje til \u00e5 bevara dei p\u00e5 lang sikt. Dersom det er f\u00f8rem\u00e5lstenleg, kan filene ogs\u00e5 arkiverast i originalformat <strong>i tillegg til<\/strong> f\u00f8retrekt format. Dei tilr\u00e5dde filformata for TROLLing er ogs\u00e5 lista opp i avsnittet <a href=\"https:\/\/standards.clarin.eu\/sis\/views\/view-centre.xq?id=TROLLing\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Format Recommendations<\/a> i CLARIN Standards Information System.<\/p>\n<table class=\"responsive\" style=\"width: 100%\">\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"width: 28.7141%\">Filtype<\/th>\n<th style=\"width: 46.8165%\">F\u00f8retrekte filformat (d\u00f8me)<\/th>\n<th style=\"width: 23.3458%\">Ikkje-f\u00f8retrekte filformat (d\u00f8me)<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Lyd<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>Ukomprimert utan tap: Wav or AIFF (.wav\/.aiff)<\/li>\n<li>Komprimert utan tap: FLAC (.flac)<\/li>\n<li>Komprimert med tap: Mp3 (.mp3)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>AAC (.m4a)<\/li>\n<li>Monkey\u2019s Audio (.ape)<\/li>\n<li>Ogg Vorbis (.ogg)<\/li>\n<li>Windows Media Audio (.wma)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Pakkefil<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">Dersom det er behov for \u00e5 pakka inn filer, tilr\u00e5r vi \u00e5 bruka .zip. Sj\u00e5 meir i bolken <a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/arkiver-dataa-dine\/#lasta-opp-filer\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lasta opp filer<\/a>.<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Bilete<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>Ukomprimert: TIFF (.tif or .tiff)<\/li>\n<li>Komprimert utan tap: PNG (.png)<\/li>\n<li>Komprimert med tap: JPEG (.jpg)<\/li>\n<li>Scalable Vector Graphics (.svg)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>Adobe Photoshop (.psd)<\/li>\n<li>Apple Picture File (.pct)<\/li>\n<li>Graphics Interchange Format (.gif)<\/li>\n<li>Raw Image Data File (.raw)<\/li>\n<li>Windows Bitmap (.bmp)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Lysbilete, illustrasjon<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>PDF\/A (.pdf) saman med originalfil<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>PowerPoint (.pptx)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Rekneark, tabellfil<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>Rein tekstfil med Unicode UTF-8-teiknkoding, tabulatorseparert (.tsv, .txt) eller komma-\/semikolonseparert (.csv)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>Excel (.xlsx)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Tekst<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>Rein tekst (.txt)<\/li>\n<li>Markdown (.md)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Dersom formatering\/struktur trengst:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>XML, PDF\/A (.pdf) saman med originalfil<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>Word (.docx)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Programmeringsspr\u00e5k<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>MATLAB (.m, .mat)<\/li>\n<li>Python (.py)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Markeringsspr\u00e5k<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>XML (.xml)<\/li>\n<li>HTML (.html)<\/li>\n<li>Relaterte filer: .css, .xslt, .js, .es<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>SGML (.sgml)<\/li>\n<li>Markdown (.md)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Transkripsjon<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\"><strong>Filformat:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>PDF\/A (.pdf) saman med originalfil<\/li>\n<li>PDF\/A (.pdf) saman med komma-\/tabulatorseparert tekstfil (.csv\/.txt)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Font:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Unicode IPA (t.d. Charis SIL, Doulos SIL, Gentium Plus, Andika), ASCII SAMPA<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\"><strong>Filformat:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Word (.docx)<\/li>\n<li>Excel (.xlsx)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Font:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Eldre fontar for transkripsjon (SIL IPA(93))<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Video<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>MPEG-4 (.mp4)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>AVI (.avi)<\/li>\n<li>Flash Video (FLV)<\/li>\n<li>Quicktime (.mov)<\/li>\n<li>Windows Media Video (WMV)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Matrisedata (&#8220;array data&#8221;)<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>netCDF (.nc)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Data fr\u00e5 statistikkprogramvare<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>R (.R, .RData)<\/li>\n<li>SPSS (.dat\/.sps)<\/li>\n<li>STATA (.dat\/.DO)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>SPSS Portable (.por)<\/li>\n<li>SPSS (.sav)<\/li>\n<li>STATA (.dta)<\/li>\n<li>SAS (.7dat, .sd2, .tpt)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Data fr\u00e5 programvare for kvalitativ analyse, t.d. ATLAS.ti, NVivo<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>Grunndata i f\u00f8retrekt format, t.d. PDF\/A, rein tekst i Unicode (.txt)<\/li>\n<li>Analysepakken som REFI-QDA Project (.qdpx)<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref3\">[1]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>Ulike format for datapakkar, t.d. .nvp, .hpr<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 28.7141%\">Data fr\u00e5 programvare for massespektrometri<\/td>\n<td style=\"width: 46.8165%\">\n<ul>\n<li>mzML (.mzML)<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td style=\"width: 23.3458%\">\n<ul>\n<li>Agilent D (.D)<\/li>\n<li>Bruker BAF (.BAF)<\/li>\n<li>Bruker FID (.FID)<\/li>\n<li>Chromtech DAT (.DAT)<\/li>\n<li>&#8230;<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn3\">[1]<\/a> Les meir om formatet <a href=\"https:\/\/www.qdasoftware.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">her<\/a>.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><\/a><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Les meir om formatet <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Mass_spectrometry_data_format\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">her<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"korleis-lagra-eller-konvertera-dataa-dine-til-eit-foretrekt-filformat\"  tabindex=\"0\" title=\"Korleis lagra eller konvertera dataa dine til eit f\u00f8retrekt filformat?\" data-findme=\"\"   ><strong>Korleis lagra eller konvertera dataa dine til eit f\u00f8retrekt filformat?<\/strong><\/span><div id=\"target-korleis-lagra-eller-konvertera-dataa-dine-til-eit-foretrekt-filformat\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#korleis-lagra-eller-konvertera-dataa-dine-til-eit-foretrekt-filformat\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Dette avsnittet dekkjer f\u00f8lgjande dokumenttypar: Lyd, pakkefiler, bilete, tekst, transkripsjon, video og diverse datapakkar. Dersom dataa dine best\u00e5r av dokumenttypar som ikkje er lista opp her, ta kontakt med\u00a0<a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/stotte\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">brukarst\u00f8tta<\/a>\u00a0p\u00e5 institusjonen din.<\/p>\n<span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"lyd\"  tabindex=\"0\" title=\"Lyd\" data-findme=\"\"   ><strong>Lyd<\/strong><\/span><div id=\"target-lyd\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#lyd\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br class=\"custom-break\" \/><br class=\"custom-break\" \/><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Opptak:<\/strong><br \/>\nValet av kvalitetsniv\u00e5 p\u00e5 lydfilene er avhengig av form\u00e5let med opptaket. Dersom opptaket er av ein slik art at akustiske detaljar er irrelevante, er mp3-formatet tilstrekkeleg. Men ver merksam p\u00e5 at mp3 er eit format som er komprimert med kvalitetstap: Noko av informasjonen om talesignalet g\u00e5r irreversibelt tapt under opptaket, og formatet er derfor mindre eigna for taleanalyse dersom dataa skal gjenbrukast. Ettersom mp3-formatet gjer data mindre gjenbrukbare, er det tilr\u00e5dd \u00e5 bruka dei ukomprimerte formata .wav eller .aiff.<\/li>\n<li><strong>Konvertering:<\/strong><br \/>\nDersom lagringskapasitet er eit problem, kan du konvertera ukomprimerte .wav- og .aiff-filer etter opptaket. Vi tilr\u00e5r d\u00e5 \u00e5 velja eit format som komprimerer utan informasjonstap, som t.d. FLAC (Free Lossless Audio Codec). Konvertering til FLAC er reversibel, dvs. at originalfila vil bli gjenoppretta n\u00e5r du dekomprimerer FLAC-fila. Til filkomprimering kan du bruka open programvare som t.d. Audacity (<a href=\"http:\/\/web.audacityteam.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/web.audacityteam.org\/<\/a>) eller Praat (<a href=\"http:\/\/www.fon.hum.uva.nl\/praat\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.fon.hum.uva.nl\/praat\/<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"pakkefiler\"  tabindex=\"0\" title=\"Pakkefiler\" data-findme=\"\"   ><strong>Pakkefiler<\/strong><\/span><div id=\"target-pakkefiler\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#pakkefiler\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><\/p>\n<p>F\u00f8lg desse tilr\u00e5dingane for innpakking:<\/p>\n<ul>\n<li>Bruk filpakkar med utvidinga .zip.<\/li>\n<li>Bruk eit av desse verkt\u00f8ya for \u00e5 pakka inn filene dine:\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.7-zip.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">7-Zip<\/a> (for Windows)<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.kekaosx.com\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Keka<\/a> (for Mac)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Ikkje bruk komprimering eller kryptering n\u00e5r du pakkar inn filene.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"bilete\"  tabindex=\"0\" title=\"Bilete\" data-findme=\"\"   ><strong>Bilete<\/strong><\/span><div id=\"target-bilete\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#bilete\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br class=\"custom-break\" \/><br class=\"custom-break\" \/><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Komprimering:<\/strong><br \/>\nBilete er ofte komprimerte for \u00e5 redusera mengda av un\u00f8dvendig eller irrelevant informasjon. Slik kvalitetsreduksjon kan vera usynleg for det menneskelege auget. Ei PNG-fil t.d. tek vare p\u00e5 all informasjon som ligg i biletet. I JPEG, eit anna mykje brukt format, kan ein velja komprimeringsgraden. Avhengig av bilettype og eventuelle lagringsrestriksjonar m\u00e5 du velja ein komprimeringsgrad som er forsvarleg med tanke p\u00e5 gjenbruk og deling av bileta dine.<\/li>\n<li><strong>Konvertering:<\/strong><br \/>\nDersom bileta dine er lagra i eit format som ikkje blir rekna som f\u00f8retrekt (sj\u00e5 avsnittet <em>Kva er f\u00f8retrekte filformat?<\/em> ovanfor), s\u00e5 m\u00e5 dei konverterast til JPEG, PNG eller TIFF. Konvertering kan enkelt utf\u00f8rast i programvare som Paint (Windows), Preview (Mac) eller GIMP Image Editor (Linux). Det finst ogs\u00e5 ei rekkje (andre) gratis biletkonverteringsprogram.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"tekst\"  tabindex=\"0\" title=\"Tekst\" data-findme=\"\"   ><strong>Tekst<\/strong><\/span><div id=\"target-tekst\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#tekst\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br class=\"custom-break\" \/><br class=\"custom-break\" \/><\/p>\n<span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"rein-tekst\"  tabindex=\"0\" title=\"Rein tekst\" data-findme=\"\"   ><strong>Rein tekst<\/strong><\/span><div id=\"target-rein-tekst\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#rein-tekst\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br class=\"custom-break\" \/><br class=\"custom-break\" \/>Dersom dataa dine er representerte som rein tekst med lita eller inga formatering, tilr\u00e5r vi at du opprettar og lagrar dataa dine som reine tekstfiler (.txt). Dette kan du gjera i eit enkelt tekstbehandlingsprogram, t.d. gedit, TextEdit eller WordPad. Dersom du brukar eit meir avansert tekstbehandlingsprogram for \u00e5 strukturera dataa dine, som t.d. Microsoft Word eller LibreOffice Writer, s\u00e5 m\u00e5 du likevel ogs\u00e5 lagra dei i rein tekstformat. Du kan gjera det ved \u00e5 velja &#8220;Lagra som: Rein tekst (.txt)&#8221; i menyen <em>Fil &gt; Lagra som<\/em>. Som teiknkoding vel du Unicode UTF-8.<\/p>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"formatert-tekst\"  tabindex=\"0\" title=\"Formatert tekst\" data-findme=\"\"   ><strong>Formatert tekst<\/strong><\/span><div id=\"target-formatert-tekst\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#formatert-tekst\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Dersom dataa dine inneheld formatert tekst inkl. viktige lineskift, tabulatorar, figurar osb., s\u00e5 tilr\u00e5r vi at du konverterer datafila til ei PDF\/A-fil (.pdf). Last opp b\u00e5de originalfila og PDF\/A-fila. Dei same reglane gjeld n\u00e5r du brukar eit tekstbehandlingsprogram som Microsoft Word eller LibreOffice Writer n\u00e5r du strukturerer dataa dine, eller n\u00e5r du bruker eit presentasjonsverkt\u00f8y som Microsoft PowerPoint eller LibreOffice Impress.<\/p>\n<p><strong>Oppretta ei PDF\/A-fil i Microsoft Word:<br \/>\n<\/strong>Mac (2011): <em>Skriv ut <\/em><em>&gt;<\/em><em> PDF <\/em><em>&gt;<\/em><em> Lagre som Adobe PDF <\/em><em>&gt;<\/em><em> Adobe PDF-innstillingar: PDF\/A-1b: 2005 (CMYK)<\/em>. Dette alternativet krev Adobe Acrobat. Dersom Adobe Acrobat ikkje er tilgjengeleg, lagre fila som vanleg PDF, og konverter denne til PDF\/A ved \u00e5 bruka eit verkt\u00f8y av typen PDFTRON (sj\u00e5 nedanfor).<\/p>\n<p>Windows (2013+): <em>Lagre som Adobe PDF<\/em> &gt; <em>Filtype: PDF<\/em> &gt; <em>Alternativ: PDF\/A-kompatibel<\/em><\/p>\n<p><strong>Oppretta ei PDF\/A-fil i LibreOffice Writer:<br \/>\n<\/strong>Linux: Fil &gt; Eksporter som &gt; PDF &gt; Archive PDF\/A-1a.<\/p>\n<p><strong>Lagra\/konvertera ei PDF-fil som PDF\/A-fil i Adobe Acrobat (Pro eller liknande):<br \/>\n<\/strong><em>Lagre som annet<\/em> &gt; <em>Arkiverbar PDF (PDF\/A)<\/em>.<\/p>\n<p><strong>Lagra\/konvertera ei PDF-fil som PDF\/A-fil i PDFTRON (eller liknande):<\/strong><br \/>\nG\u00e5 til <a href=\"https:\/\/www.pdftron.com\/pdf-tools\/pdfa-converter\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.pdftron.com\/pdf-tools\/pdfa-converter\/<\/a>, bla nedover til\u00a0<em>Drag and drop files<\/em>-omr\u00e5det, vel <em>PDF\/A-1A<\/em> i felt 1, og last opp fila i felt 2.<\/p>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"tabelltekst\"  tabindex=\"0\" title=\"Tabelltekst\" data-findme=\"\"   ><strong>Tabelltekst<\/strong><\/span><div id=\"target-tabelltekst\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#tabelltekst\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Tabelltekst m\u00e5 lagrast som reine tekstfiler med Unicode-teiknkoding (.csv\/.txt). Dersom du har oppretta slike data i reknearkprogram som Microsoft Excel eller LibreOffice Calc, s\u00e5 kan du konvertera dei til eit tilr\u00e5dd format ved \u00e5 f\u00f8lgja denne oppskrifta:<\/p>\n<p><strong>Microsoft Excel (Mac, Windows):<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>(P\u00e5 berbar maskin: Klikk p\u00e5 <strong>Flere alternativer<\/strong> under filtypenedtrekksmenyen, som viser Excel Workbook (*.xslx))<\/li>\n<li>Vel Fil i hovudmenyen &gt; <strong>Lagre som<\/strong> &gt; Vel mappe<\/li>\n<li>Under Lagre som filtype vel <strong>Tekst (tabulatordelt) (*.txt)<\/strong><br \/>\n(NB! <strong>Ikkje<\/strong> vel Unicode Text (*.txt))<\/li>\n<li>Under Verkt\u00f8y vel <strong>Webalternativer<\/strong><\/li>\n<li>Vel fana <strong>Koding<\/strong><\/li>\n<li>I feltet Lagre dette dokumentet som vel <strong>Unicode (UTF-8)<\/strong><\/li>\n<li>Vel fana <strong>Skrifter<\/strong><\/li>\n<li>I ruta Tegnsett vel <strong>Flerspr\u00e5klig\/Unicode\/Annet skript<\/strong>, og klikk p\u00e5 <strong>OK<\/strong><\/li>\n<li>Klikk p\u00e5 <strong>Lagre<\/strong><\/li>\n<li>Stadfest ved \u00e5 klikka p\u00e5 <strong>Ja<\/strong><\/li>\n<li>NB! Denne prosedyren m\u00e5 gjentakast for kvart rekneark i Excel-arbeidsboka.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>LibreOffice Calc (Linux, Mac, Windows):<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Klikk p\u00e5 <em>Fil <\/em>&gt;<em> Lagre som filtype: Tekst, CSV (.csv)<\/em><\/li>\n<li>Gjer f\u00f8lgjande for kvart rekneark i LibreOffice Calc-arbeidsboka:\n<ul>\n<li>Linux og Windows: Vel f\u00f8lgjande i fileksporttruta\n<ul>\n<li>Teiknsett: Unicode (UTF-8)<\/li>\n<li>Feltavgrensar: {Tabulator} (= recommended)<\/li>\n<li>Strengskiljeteikn: ingen (slett det som st\u00e5r i feltet)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Mac: I feltet <em>Filtype<\/em> vel &#8220;Tekst CSV (.csv)&#8221;. Vel f\u00f8lgjande i dataeksportruta:\n<ul>\n<li>Tegnsett: Unicode (UTF-8)<\/li>\n<li>Feltavgrenser: {Tab}<\/li>\n<li>Skilletegn: &#8221; (doble hermeteikn)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dersom det grafiske oppsettet p\u00e5 tabelldataa dine er avgjerande for \u00e5 kunna forst\u00e5 dei, s\u00e5 m\u00e5 du ogs\u00e5 lasta opp ein PDF\/A-versjon av dokumentet. Det same gjeld dersom reknearket inneheld figurar, diagram eller andre grafiske element som er n\u00f8dvendig for \u00e5 kunna forst\u00e5 dataa. Ei oppskrift p\u00e5 PDF\/A-konvertering finn du ovanfor i avsnittet om formatert tekst.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"tanskripsjon\"  tabindex=\"0\" title=\"Transkripsjon\" data-findme=\"\"   ><strong>Transkripsjon<\/strong><\/span><div id=\"target-tanskripsjon\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#transkripsion\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br class=\"custom-break\" \/><br class=\"custom-break\" \/><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Font:<\/strong><br \/>\nFor all transkripsjon m\u00e5 ein bruka font med Unicode-koding, t.d. IPA Doulos SIL.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> For fonetisk transkripsjon kan ein alternativt bruka SAMPA (Speech Assessment Methods Phonetic Alphabet, ASCII characters)<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> i staden for IPA. Dersom ingen tilr\u00e5dd font er tilgjengeleg for transkripsjonen som er n\u00f8dvendig for dataa dine, s\u00e5 m\u00e5 du leggja ved ei separat ReadMe-fil der du forklarer korleis ein skal g\u00e5 fram for \u00e5 opna\/lesa transkripsjonen.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> NB! Sj\u00f8lve fontpakken skal <em>ikkje <\/em> lastast opp dersom det gjeld opphavsrettslege restriksjonar.<br class=\"custom-break\" \/><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Last ned SIL-fontar her: <a href=\"http:\/\/scripts.sil.org\/cms\/scripts\/page.php?cat_id=FontDownloads\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/scripts.sil.org\/cms\/scripts\/page.php?cat_id=FontDownloads<\/a>.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Her finn du eit oversyn over SAMPA-symbol: <a href=\"https:\/\/www.phon.ucl.ac.uk\/home\/sampa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.phon.ucl.ac.uk\/home\/sampa\/<\/a>.<br \/>\n<a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Eit d\u00f8me p\u00e5 dette finn du i fila &#8220;To read the Church Slavonic transcriptions.pdf&#8221; i Eckhoff (2015), sj\u00e5 <a href=\"http:\/\/hdl.handle.net\/10037.1\/10190\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/hdl.handle.net\/10037.1\/10190<\/a>.<\/li>\n<li><strong>Konvertering:<\/strong><br \/>\nDersom videoane dine er lagra i eit format som ikkje er rekna som f\u00f8retrekt (sj\u00e5 avsnittet <em>Kva er f\u00f8retrekte filformat?<\/em> ovanfor), s\u00e5 m\u00e5 dei konverterast til MPEG-4-format. Dersom du ikkje har tilgang til profesjonell konverteringsprogramvare, s\u00e5 tilr\u00e5r vi at du bruker VLC Media Player (standard programvare i Mac og Windows), eller eit gratis konverteringsprogram som kan lastast ned fr\u00e5 nettet.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"datapakke\"  tabindex=\"0\" title=\"Datapakke\/analysepakke\" data-findme=\"\"   ><strong>Datapakke\/analysepakke<\/strong><\/span><div id=\"target-datapakke\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#datapakke\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br class=\"custom-break\" \/><br class=\"custom-break\" \/><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Statistikkprogramvare, t.d. Matlab, R, S-Plus, SPSS:<\/strong><br \/>\nI dei fleste programvarene for statistisk analyse er det mogleg \u00e5 lagra grunndata i (eller eksportera dei til) rein tekstformat (.txt). I tillegg m\u00e5 du kopiera skriptet og lagra det som rein tekst i eit tekstbehandlingsprogram.<\/li>\n<li><strong>Programvare for kvalitativ analyse, t.d. ATLAS.ti, NVivo:<\/strong><br \/>\nI nokre programvarer for kvalitativ analyse er det mogleg \u00e5 lagra grunndata i (eller eksportera dei til) f\u00f8retrekt filformat, t.d. PDF\/A eller rein tekstformat (.txt). I tillegg kan du eksportera analysepakken som s\u00e5kalla REFI-QDA Project (.qdpx). Slik gjer du dette i NVivo: Klikk p\u00e5 menyfana <em>Share<\/em>, og s\u00e5 p\u00e5 <em>Export Project<\/em>. I vindauget som kjem opp, kryss av p\u00e5 <em>REFI-QDA Project<\/em>, og vel <em>Location<\/em>, dvs. kor du vil lagra fila, og skriv inn filnamnet.<\/li>\n<li><strong>Programvare for massespektrometri:<\/strong><br \/>\nEi rettleiing p\u00e5 korleis du kan konvertera .mid-filer til .mzML finn du <a href=\"https:\/\/www.bruker.com\/fileadmin\/user_upload\/3-Service\/Support\/Separations_MassSpectrometry\/Software\/Compass_Tools\/CompassXport_3.0.9.2_Manual.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">her<\/a>. Dersom du ikkje er vand med \u00e5 bruka kommandolina i Windows, ta kontakt med\u00a0<a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/stotte\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">brukarst\u00f8tta<\/a>\u00a0p\u00e5 institusjonen din.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"korleis-beskriva-dataa-dine\"  tabindex=\"0\" title=\"3 Korleis beskriva dataa dine\" data-findme=\"\"   ><strong>3 Korleis beskriva dataa dine<\/strong><\/span><div id=\"target-korleis-beskriva-dataa-dine\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#korleis-beskriva-dataa-dine\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br \/>\nFor at andre forskarar skal kunna forst\u00e5 og gjenbruka dataa dine er det viktig at du beskriv dei p\u00e5 ein konsistent og forst\u00e5eleg m\u00e5te f\u00f8r dei blir publiserte. Det er to plassar i DataverseNO der du <strong>m\u00e5<\/strong>\u00a0leggja inn slik dokumentasjon, i <strong>metadatafelta<\/strong> og i ei separat <strong>ReadMe-fil<\/strong> som skal lastast opp saman med datafilene:<br \/>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"metadata\"  tabindex=\"0\" title=\"Metadata\" data-findme=\"\"   ><strong>Metadata<\/strong><\/span><div id=\"target-metadata\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#metadata\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br \/>\n<strong>Metadata<\/strong> er informasjon om dataa dine som gjer at dei blir gjenfinnbare i s\u00f8kjetenester. N\u00e5r du <a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/arkiver-dataa-dine\/#arkivera-dataa-dine\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">opprettar eit datasett<\/a>, er det derfor viktig at du legg inn s\u00e5 mykje relevant informasjon som mogleg i <strong>metadataskjemaet<\/strong> (sj\u00e5 avsnitta <a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/arkiver-dataa-dine\/#leggja-inn-metadata\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Leggja inn metadata<\/a> og <a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/arkiver-dataa-dine\/#leggja-inn-meir-metadata\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Leggja inn meir metadata<\/a> i arkiveringsguiden).<br \/>\n<\/div>\n<br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"readmefil\"  tabindex=\"0\" title=\"ReadMe-fil\" data-findme=\"\"   ><strong>ReadMe-fil<\/strong><\/span><div id=\"target-readmefil\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#readmefil\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br \/>\nEi <strong>ReadMe-fil<\/strong> er ei meir detaljert rettleiing p\u00e5 datasettet ditt som gjer det mogleg for andre forskarar \u00e5 tolka, forst\u00e5 og gjenbruka dataa dine. ReadMe-fila dokumenterer korleis datasettet er oppretta, kor fullstendig det er, og kva slags begrensningar det har.<\/p>\n<p>For at datasettet ditt skal bli kuratert og publisert i DataverseNO eller <a href=\"https:\/\/trolling.uit.no\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">TROLLing<\/a>, er det obligatorisk \u00e5 byggja ReadMe-fila di p\u00e5 <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5281\/zenodo.7453999\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">denne generelle malen<\/a>. For datasett som inneheld berre programvarekode eller kodebaserte data, kan du bruka <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5281\/zenodo.7454015\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">denne malen for programvarekode<\/a>.<\/p>\n<p>Om desse malane ikkje passar for datasettet ditt, konsulter <a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/support\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">st\u00f8ttetenestene<\/a>\u00a0ved heimeinstitusjonen din og bygg di eiga ReadMe-fil. ReadMe-fila m\u00e5 som eit minimum innehalda dette:<\/p>\n<ul>\n<li>Tittel p\u00e5 datasettet, DOI, kontaktinformasjon<\/li>\n<li>Metode<\/li>\n<li>Data- og filoversikt<\/li>\n<li>Filspesifikk informasjon<\/li>\n<li>Vilk\u00e5r for gjenbruk<\/li>\n<\/ul>\n<p>ReadMe-fila skal lagrast i rein tekstformat med Unicode UTF-8-teiknkoding (.txt). Dersom du har behov for illustrasjonar eller anna formatering, s\u00e5 kan du lagra ReadMe-fila som PDF\/A (sj\u00e5 avsnittet <a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#kva-er-foretrekte-filformat\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kva er f\u00f8retrekte filformat?<\/a> for meir informasjon). Bruk helst tvungen nummerering p\u00e5 ReadMe-filnamnet (t.d. \u00ab0_ReadMe.txt\u00bb), slik at fila blir lista opp \u00f8vst i filoversikta.<\/p>\n<p>Her er nokre d\u00f8me p\u00e5\u00a0ReadMe-filer: <a href=\"https:\/\/drive.google.com\/file\/d\/186iauQWcDPLAGd-Ks1XK4vQFpSqMyBo3\/view?usp=sharing\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">d\u00f8me 1<\/a>\u00a0(samfunnsfag); <a href=\"https:\/\/drive.google.com\/file\/d\/1ljK19U37F-iynqunygz6nQZVMnMkm60T\/view?usp=sharing\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">d\u00f8me 2<\/a>\u00a0(naturvitskap).<br \/>\n<\/div>\n<\/div><br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"filstorleik\"  tabindex=\"0\" title=\"4 Filstorleik, tal p\u00e5 filer og mappestruktur\" data-findme=\"\"   ><strong>4 Filstorleik, tal p\u00e5 filer og mappestruktur<\/strong><\/span><div id=\"target-filstorleik\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#filstorleik\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sjekk v\u00e5re <a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/arkiver-dataa-dine\/#lasta-opp-filer\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">retningsliner for filstorleik, tal p\u00e5 filer og mappestruktur<\/a> f\u00f8r du lastar opp filer til datasettet ditt.<\/p>\n<\/div><br class=\"custom-break\" \/><span class=\"collapseomatic  find-me\" id=\"referansar\"  tabindex=\"0\" title=\"5 Referansar\" data-findme=\"\"   ><strong>5 Referansar<\/strong><\/span><div id=\"target-referansar\" class=\"collapseomatic_content \"><a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/#referansar\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-977\" title=\"Bruk denne lenkja n\u00e5r du skal referera til dette avsnittet.\" src=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png\" alt=\"\" width=\"15\" height=\"15\" srcset=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon-150x150.png 150w, https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-content\/uploads\/sites\/314\/2018\/04\/External-link-icon.png 225w\" sizes=\"(max-width: 15px) 100vw, 15px\" \/><\/a><br class=\"custom-break\" \/><br class=\"custom-break\" \/><\/p>\n<p>Delar av retningslinene ovanfor er henta og tilpassa fr\u00e5 fleire kjelder, m.a. desse:<\/p>\n<p>Data Management General Guidance. Curation Center of the California Digital Library, University of California. <a href=\"https:\/\/dmptool.org\/dm_guidance#types\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/dmptool.org\/dm_guidance#types<\/a>.<\/p>\n<p>Praat beginners\u2019 manual by Sidney Wood. <a href=\"http:\/\/www.fon.hum.uva.nl\/praat\/manualsByOthers.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.fon.hum.uva.nl\/praat\/manualsByOthers.html<\/a><\/p>\n<p>Preparing tabular data for description and archiving. Research Data Management Group, Cornell University. <a href=\"http:\/\/data.research.cornell.edu\/content\/tabular-data\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/data.research.cornell.edu\/content\/tabular-data<\/a>.<\/p>\n<p>Recommendations for uploading data. ETH-Bibliothek.<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.library.ethz.ch\/en\/content\/download\/17058\/442689\/version\/2\/file\/Empfehlungen_Datenupload_en.pdf\">http:\/\/www.library.ethz.ch\/en\/content\/download\/17058\/442689\/version\/2\/file\/Empfehlungen_Datenupload_en.pdf<\/a><\/p>\n<p>Sustainable Formats and Conversion Strategies at the Bentley Historical Library. Version 1.0, November 9th, 2011. <a href=\"http:\/\/bentley.umich.edu\/dchome\/resources\/BHL_PreservationStrategies_v01.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/bentley.umich.edu\/dchome\/resources\/BHL_PreservationStrategies_v01.pdf<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<p>For sp\u00f8rsm\u00e5l, kommentarar eller innspel sj\u00e5 informasjonssidene til <a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/stotte\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">forskarst\u00f8tta<\/a>\u00a0p\u00e5 institusjonen din.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u00f8r du arkiverer data i DataverseNO (inkl. dei ulike samlingane, t.d. UiT-samlinga, TROLLing, osb.), m\u00e5 du s\u00f8rgja for at dataa dine er i tr\u00e5d med retningslinene nedanfor. DataverseNO aksepterer berre forskingsdata i digital form. God praksis for korleis ein skal &hellip; <a href=\"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/nn\/arkivering\/forebu-dataa-dine\/\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":425,"featured_media":0,"parent":376,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-378","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-json\/wp\/v2\/users\/425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=378"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3795,"href":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/378\/revisions\/3795"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/site.uit.no\/dataverseno\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}